Jacobitoren

inleiding | historie | klokken

De toren van de Jacobikerk (St. Jacobskerk) domineert de noordelijke binnenstad. De kerk wordt al genoemd in de 12de eeuw. Oorspronkelijk stond de toren vóór de kerk maar raakte geleidelijk door bouw en verbouw van de kerk geheel ingesloten. Men begon in de 14de eeuw met de bouw van de toren. Een eeuw later werd hij belangrijk verhoogd én voorzien van een sierlijke naaldspits die reikte tot bijna 75 meter.

De toren raakte in 1577 zwaar beschadigd door beschietingen van de nabije dwangburcht Vredenburg, daarna cosmetisch 'opgelapt'. De stormramp van 1674 beroofde de toren van haar hoge spits én Hemony-carillon. Pas in 1953 kwam er een bescheiden spits op de torenromp die kort daarvoor grondig was gerestaureerd, waarbij de sporen van de beschietingen werden hersteld.

De Jacobi was de kerk van de handelaren, het kon niet anders dan dat dit tot uitdrukking kwam in een rijk klokkenbezit. In 1412 werd de klokkenstoel gebouwd welke op het hoogtepunt vier of vijf grote en twee kleine klokken herbergde. Een verdieping hoger werd in 1505 een nieuwe klokkenstoel gebouwd waarin twee aangekochte 'oude' Domklokken werden geplaatst zodat men beschikte over mogelijk negen klokken. Hoogtepunt was de aanschaf van de 8000 pond zware Salvatorklok in 1479, in die dagen de één na grootste klok van Utrecht.

Het hele klokkenbezit ging op de Salvatorklok na verloren. Rond 1800 verwierf men de Andreasklok uit de Buurtoren om toch maar over een representatieve luidklok te kunnen beschikken...

In 1961 werden nog twee luidklokken aangekocht: de Grote Maria- (uit de Buurtoren) en de Kleine Mariaklok (voorheen slagklok van de Nicolaïkerk) zodat men over vier luidklokken beschikte.

Zowel technisch als muzikaal was een onbevredigde situatie ontstaan. Toen de luidmotoren het één voor één begaven werd het UKG ingezet om de klokken handmatig te luiden én om plannen te ontwikkelen het gelui te verbeteren. Dat kreeg in 1993 haar beslag. De Salvatorklok bleef onveranderd hangen, de andere drie klokken werden verwijderd en vervangen door drie zeer welluidende moderne klokken die afkomstig zijn van de gesloopte Utrechtse St. Johanneskerk (Hoograven).

Om het gelui muzikaal te vervolmaken werd nog in 1993 besloten de grote Jacobsklok te gieten. Deze 'patroons'-klok luidt ieder zondag al of niet samen met de andere klokken. Samenvattend beschikt de Jacobitoren over vijf grote klokken. Informatie vindt u verder op de site.

De toren raakte in 1577 zwaar beschadigd door beschietingen van de nabije dwangburcht Vredenburg, daarna cosmetisch 'opgelapt'. De stormramp van 1674 beroofde de toren van haar hoge spits én Hemony-carillon. Pas in 1953 kwam er een bescheiden spits op de torenromp die kort daarvoor grondig was gerestaureerd, waarbij de sporen van de beschietingen werden hersteld.

De Jacobi was de kerk van de handelaren, het kon niet anders dan dat dit tot uitdrukking kwam in een rijk klokkenbezit. In 1412 werd de klokkenstoel gebouwd welke op het hoogtepunt vier of vijf grote en twee kleine klokken herbergde. Een verdieping hoger werd in 1505 een nieuwe klokkenstoel gebouwd waarin twee aangekochte 'oude' Domklokken werden geplaatst zodat men beschikte over mogelijk negen klokken. Hoogtepunt was de aanschaf van de 8000 pond zware Salvatorklok in 1479, in die dagen de één na grootste klok van Utrecht.

Het hele klokkenbezit ging op de Salvatorklok na verloren. Rond 1800 verwierf men de Andreasklok uit de Buurtoren om toch maar over een representatieve luidklok te kunnen beschikken...

In 1961 werden nog twee luidklokken aangekocht: de Grote Maria- (uit de Buurtoren) en de Kleine Mariaklok (voorheen slagklok van de Nicolaïkerk) zodat men over vier luidklokken beschikte.

Zowel technisch als muzikaal was een onbevredigde situatie ontstaan. Toen de luidmotoren het één voor één begaven werd het UKG ingezet om de klokken handmatig te luiden én om plannen te ontwikkelen het gelui te verbeteren. Dat kreeg in 1993 haar beslag. De Salvatorklok bleef onveranderd hangen, de andere drie klokken werden verwijderd en vervangen door drie zeer welluidende moderne klokken die afkomstig zijn van de gesloopte Utrechtse St. Johanneskerk (Hoograven).

Om het gelui muzikaal te vervolmaken werd nog in 1993 besloten de grote Jacobsklok te gieten. Deze 'patroons'-klok luidt ieder zondag al of niet samen met de andere klokken. Samenvattend beschikt de Jacobitoren over vijf grote klokken. Informatie vindt u verder op de site.

SvGeuns 2016 

gepubliceerd/gewijzigd 14 april 2016 (server-tijd: 0,0640 s)

 
   
Utrechts Klokkenluiders Gilde contact | email | 06 1292 9894